Stacija 1 – Cyrkej Hodźij

Interpretation von Johannes Krahl zu Kak krasnje ty, ow Chryšće



Lěpši serbski čas
 
Nětk wjeselće so, Serbojo,
wam schadźa krasny čas!
Hlej, wšudźom steja mužojo,
kiž dźěłaja za nas,
kiž rěča, wuča, pisaja
za Serbowstwo bjez přestaća.
 
Ty Budyšino wysoki,
ty sydło serbowske!
Nětk znowa schadźa we tebi
a rosće luboznje,
haj, njese płody bohate,
štož tudy serbsce syte je.
 
Ty Budyšinska wokolnosć,
ty serbska Łužica!
Nětk twoja serbska narodnosć
tu zaso dobywa.
Nětk zaso k sebi přistupi
tón, kiž so prjedy woněmči.
 
Haj, nětko čita wjesele
Serb Serbske Nowiny!
A swojej rěči dóstanje
dar krasny duchowny.
Tón ćěmny čas nětk zašoł je,
kiž sta lět Serbow ćišćeše.
 

Pětr Młónk

žórło: Pětr Młónk: Kěrluše a spěwy, Budyšin 1879, Nr. 335

Stejimy před Hodźijskej cyrkwju na wuchadźišću wopomnjenskeje šćežki Pětra Młónka.
BeforeAfter

Wona zwjazuje stacije jeho žiwjenja a skutkowanja z kulturnymi a přirodnymi pomnikami našeje domizny. Přeprošujemy Was, po něhdźe 8 kilometrow dołhej čarje žiwjenju a skutkowanju tuteho muža slědować.

Žiwjenje a skutkowanje serbskeho małobura, rjemjeslnika a ludoweho basnika Pětra Młónka steješe w znamjenju hłubokeje lubosće k Bohu, sobučłowjekam a serbskemu ludej.

Wón je so jako syn serbskeho roboćana-chěžkarja a ćěsle w Žičenju narodźił. Byrnjež wobdarjeny šuler był, so jeho šulske kubłanje socialneho stejišća a financneho połoženja staršeju dla po sydom lětach ludoweje šule skónči. Tuž bu pastyr, pozdźišo nawukny pola nana ćěslistwo. Dźakowano swojej pilnosći a zaměrnosći sta so z připóznatym małoburom a rjemjeslnikom. W swojej Małoboršćanskej gmejnje z Praskowom a Dźiwoćicami wukonješe njesebičnje a spušćomnje wjace hač 45 lět wysoke komunalne zastojnstwa, naposledk jako gmejnski předstejićer. W swojej gmejnje běše wón muž, kotrehož słowo něšto płaćeše a pola kotrehož prošachu ludźo w najwšelakorišich naležnosćach wo radu.

Jako wuwi so srjedź 19. lětstotka tež na hornjołužiskich wsach towarstwowe žiwjenje, so Pětr Młónk tež tule zasadźowaše. Běchu to towarstwa za duchowne kubłanje (na př. Serbske ewangelsko-lutherske misionske towarstwo w Dźiwoćicach a Serbske ewangelske knižne towarstwo) abo za polěpšenje materielnych wuměnjenjow wjesnjanow (na př. Serbske burske towarstwo). Dla dobrych znajomosćow serbšćiny kaž tež němčiny a swojeje spušćomnosće bě Młónk we wjacorych towarstwach a komunalnych gremijach pismawjedźer abo pokładnik.

Za čas swojeje wojerskeje słužby 1825 do 1833 w Drježdźanach wotkry sej basnjenje a pisanje, zo by zrudobu dla dźělenja wot swójby a serbskeje domizny předźěłał a přewinył. Nimo skutkowanja jako małobur, rjemjeslnik a swójbny nan steješe wot teho časa basnjenje w srjedźišću jeho žiwjenja. Jeho basnjenja běchu kěrluše abo basnje na přikład k jubilejam, njezbožownym abo wjesołym podawkam.

Jara znaty jako ludowy basnik bu Młónk dźakowano zetkanju ze serbskim nakładnikom Janom Arnoštom Smolerjom z Budyšina, wudawaćelom serbskeje „Tydźenskeje Nowiny“  . Mužej zeznaštaj so na posedźenju Serbskeho burskeho towarstwa 1848 w Třoch Hwězdach. Nětki so nimale wšě basnje Pětra Młónka w tutej nowinje wozjewichu, kotraž sta so z tym z klětku, z kotrejež Młónk Serbow ze swojimi wjeršemi a spěwami napominaše, zabawješe abo tróštowaše. Přez swójski přikład załoži Pětr Młónk ­– drje bjez wotpohlada – cyłu šulu serbskeho ludoweho basnistwa. Cyłkownje stwori wjace hač 1000 poetiskich basnjenjow. Z tutych je J. A. Smoler 1879 416 jako zběrku wudał. Swoju najwyšu zjawnu česć dósta Młónk 1876, jako bu čestny sobustaw wědomostneho zjednoćenstwa Maćica Serbska.

Allgemeiner Hinweis zum Gedenkweg

Sie befinden sich hier am Beginn des Pětr-Młónk-Gedenkweges an der Gödaer Stiftkirche St. Peter und Paul und dem zugehörigen Friedhof. Ihr Weg wird begelietet mit kurzen Wegbeschreibungen bis zur nächsten Station und Hinweise auf Sehenswürdigkeiten am Wegesrand. Der gesamte Weg ist ungefähr 8 km lang, gut zu Fuß zu gehen oder mit dem Fahrrad zu befahren und unterwegs wiederholt mit Wegweisern ausgestattet. Die kürzere Verbindung von Göda direkt nach Seitschen wird für Fußgänger wegen möglicher Gefährdung durch den Straßenverkehr nicht empfohlen.
Die Benutzung des Gedenkweges erfolgt auf eigene Gefahr!

Wegbeschreibung

Am Platz sehen wir auf der Südseite die ehemalige alte Kirchschule, westwärts  das jetzige Kantorat, die 1842   gebaute frühere Kirchschule und rechter Hand am Ende des Weges zum Friedhof das Gehöft des früheren Diakonatslehen. Dieses war bis in die 1930er Jahre der Sitz des zweiten Gödaer Pfarrers (Diakon). Nicht zu übersehen, der Anblick der markanten Kirche mit den weithin sichtbaren und zwei Turmspitzen. Damit sind wir bereits and der Station 2 Ehemalige alte Kirchschule

Similar Posts

  • Stacija 10 – Hodźijski kěrchow

    We Hodźiju tamna kěrchowju, hdźežpo swjatej roli row so k rowej tuli,hlaj, niska hórka, přepadnjena hižo,žadneho kamjenja, kiž ze złotymby pismom nimo ducym zdobnje prajił,zo tudy wotpočuje Pětr Młónkpři boku swojej mandźelskej Hany Ota Wičas Wegbeschreibung Hier endet der Petr Młónk Gedenkweg. Göda hat in der Vergangenheit zahlreiche Persönlichkeiten hervorgebracht, deren Grabstellen bzw. Denkmale dankenswerterweise…

  • Stacija 2 – Stara cyrkwinska šula

    Kurrende der Kirchgemeinde singt ein Lied von Pětr Mołnk Jenemu wučerjej Hdyž dźens, mój luby wučerjo,Ja dyrbju wot Was dźělić so, Da zrudny ale z lubosćuWam dźaknu ruku poskiću. Haj Bóh tón Knjez, tón žohnuj Wasza wšitko dobre kóždy čas,štoš sće we wěrnej lubosćiMje dotal w šuli wučili. Ach, ja čas mojoh´ žiwjenjaWas, mojoh` luboh` wučerja,Tež,…

  • Stacija 3 – Ródny dom

    Mojemu lubemu bratrejjako rychtarjej(skrótšene) Kak krasny dźeń dźens zaswita,Mój luby bratře ćiDźens, dźens je krasna njedźelaZa Tebje na swěći; Dźens će te zwony wołajuHaj rjeńšo, krasnišo,Hač hewak druhu njedźelu,Do domu Božeho. Haj tuto rjane zwonjenje,kiž rjenje zaklinči,To płaći dźensa wosebje,Mój luby bratře, ći. Hlaj dźens před połsta lětamiTy stupi dopołdnjaWe Małej Boršći w sudnej stwiDo…

  • Stacija 4 – Žičeńska skala: kwas a wojerska słužba

    hłós: Hdyž Bóh tu chěžu njetwari(skrótšene) Nětk mamy, lubowani, zastón nalětni tak rjany čas,hdźež cyłe Bože stworjenjeso zaso wonowiło je. Te ptački rjenje spěwajua chwal Božu dobrotu,kiž w’ wulkej zymje zańdźenejje wšitke hnadnje zdźeržał sej. Po dołhej zymje žałostnej,kaž wjele lět tu była njej’,bě, móhłrjec, cyłe nalěćetež zwjetša zymne – młowojte. Duž nětk će Božo chwalimy,zo ty tak…

  • Stacija 5 – Žičeńk: Pětr Młónk při twarje železnicy

    Gemeindegesang Für den Gedenkweg wurde während eines sorbischen Gottesdienstes in der Michaelis Kirche in Bautzen folgendes Lied von Pětr Mołnk aufgenommen. Tamle “eisenbohna” jědźe!Hlaj! tamle eisenbohna jědźe!”Tak słyšach prajić, přećeljo!Hdyž pola železnicy něhdźeŠa wóndy chodźach wokoło. Ně! lubowani, tak to njeje,Ta “bohna”ženje njejědźi!To so wam wěsće kóždy směje,Kiž sebi tu wěc přemysli. Hlaj, to je…

  • Stacija 6 – Stara Dźiwočanska šula

    Serbow nadźija(skrótšene) Serbjo! Jónu budźe to,štož nas ćišći, swój kónc dóstać.Jónu budźe Serbowstwoswoje prawo zaso dóstać.Serbstwo nihdy njezańdźe,Serbstwo, Serbstwo wostanje! Wotpósłani Serbowstwa,kotřiž Serbow lubo maja,do Drježdźan so podadźa,stróštnje před kralom tam steja,z ponižnosću proša johza to cyłe Serbowstwo. Najprjedy ći mužojoza te serbske šule proša.W serbskich šulach wučerjohusto mało serbsce móža,němska rěč jim lóšo dźe:Tuž je němsce…